Święty Piotr – uczeń, który upadał i wrócił

Święty Piotr potrafił zostawić sieci i pójść za Jezusem, wyznać w Nim Mesjasza oraz obiecać Mu wierność aż do śmierci. Ten sam Piotr przestraszył się służącej na dziedzińcu arcykapłana i trzy razy zaprzeczył, że zna swojego Nauczyciela.

Jego historia nie jest opowieścią o bezbłędnym bohaterze. To historia ucznia, który wierzył szczerze, a jednak musiał wielokrotnie pozwalać Jezusowi korygować swoje wyobrażenia, ambicje i lęk. Upadał, lecz nie uczynił ze swojego upadku ostatniego słowa.

Dlatego życie świętego Piotra pozostaje tak bliskie. Pokazuje, że świętość nie polega na braku słabości, ale na przyjmowaniu łaski, nawracaniu się i ponownym odpowiadaniu na wezwanie Chrystusa.

Kim był święty Piotr?

Święty Piotr, początkowo nazywany Szymonem, pochodził z Betsaidy i był rybakiem pracującym nad Jeziorem Galilejskim. Ewangelie wspominają jego brata Andrzeja, a także teściową Piotra, którą Jezus uzdrowił. Oznacza to, że apostoł był żonaty. Jego codzienność tworzyły łodzie, sieci, ciężka praca i zależność od połowu.

Jezus nie powołał więc człowieka przygotowanego przez szkoły retoryczne ani należącego do religijnej elity. Wszedł w zwyczajny dzień rybaka i wezwał go do pójścia za sobą. Szymon zostawił dotychczasowe zajęcie, ale nie zostawił od razu własnego charakteru, sposobu myślenia i lęku. Uczeń dojrzewał przy Jezusie stopniowo.

Chrystus nadał mu imię Kefas, czyli Skała. Grecką formą tego imienia jest Petros, po polsku Piotr. Nowe imię wyrażało powierzoną mu misję. Jezus widział w Szymonie Piotra, zanim jego wiara stała się dojrzała i wypróbowana.

Piotr należał do grona Dwunastu Apostołów i zajmował w nim szczególne miejsce. Często przemawiał w imieniu pozostałych uczniów. Był też jednym z trzech apostołów obecnych między innymi podczas przemienienia Jezusa i Jego modlitwy w Getsemani.

Powołanie Piotra zaczęło się od pustych sieci

Ewangelia według św. Łukasza opisuje połów, który nastąpił po nocy bez rezultatu. Jezus polecił Szymonowi wypłynąć na głębię i zarzucić sieci. Doświadczony rybak wiedział, że po ludzku kolejna próba nie zapowiada niczego dobrego. Posłuchał jednak słowa Jezusa, a sieci napełniły się rybami.

Reakcją Piotra nie była pewność siebie. Rozpoznał własną grzeszność i poprosił Jezusa, aby od niego odszedł. Chrystus odpowiedział wezwaniem: odtąd Szymon miał łowić ludzi. Powołanie nie zostało oparte na przekonaniu Piotra o własnej wartości. Zaczęło się w chwili, gdy zobaczył on wielkość Jezusa i prawdę o sobie.

Ten początek zapowiada całą późniejszą drogę apostoła. Piotr będzie wielokrotnie odkrywał, że sama odwaga, temperament i dobre zamiary nie wystarczą. Jezus nie zrezygnuje z niego z powodu tej słabości, lecz będzie uczył go zaufania.

Piotr wyznał wiarę, ale nie rozumiał jeszcze drogi krzyża

W okolicach Cezarei Filipowej Jezus zapytał uczniów, za kogo Go uważają. Piotr odpowiedział: „Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego”. To jedno z najważniejszych wyznań wiary zapisanych w Ewangeliach.

Chwilę później ujawniło się jednak, jak niepełne było jeszcze rozumienie Piotra. Kiedy Jezus zapowiedział swoją mękę i śmierć, apostoł próbował odwieść Go od tej drogi. Przyjął prawdę o Mesjaszu, lecz odrzucał sposób, w jaki Mesjasz miał zbawić świat.

Jezus surowo go upomniał. Piotr musiał nauczyć się iść za Mistrzem, zamiast wyznaczać Mu własną trasę. Można znać poprawne słowa o Bogu, a jednocześnie opierać się temu, dokąd On prowadzi. Wiara Piotra była prawdziwa, lecz potrzebowała oczyszczenia z ludzkich oczekiwań.

Podobne napięcie widać podczas chodzenia po wodzie. Piotr odważnie wyszedł z łodzi na wezwanie Jezusa, lecz przestraszył się silnego wiatru i zaczął tonąć. Nie utrzymał się dzięki własnej determinacji. Ocaliła go ręka Chrystusa, której zdołał uchwycić się w chwili lęku.

Dlaczego Piotr zaparł się Jezusa?

Podczas Ostatniej Wieczerzy Piotr zapewniał, że jest gotów iść z Jezusem do więzienia i na śmierć. Chrystus zapowiedział, że zanim zapieje kogut, uczeń trzy razy się Go wyprze. Ta przepowiednia spełniła się jeszcze tej samej nocy.

Na dziedzińcu arcykapłana Piotr nie stanął przed sądem ani uzbrojonym oddziałem. Wystarczyły pytania ludzi, którzy rozpoznali w nim towarzysza Jezusa. Strach okazał się silniejszy od wcześniejszych deklaracji. Apostoł trzy razy zaprzeczył, że zna Chrystusa.

Ewangelia według św. Łukasza zapisuje przejmujący szczegół: po trzecim zaparciu Pan odwrócił się i spojrzał na Piotra. Uczeń przypomniał sobie zapowiedź Jezusa, wyszedł i gorzko zapłakał. Biblia nie opisuje tego płaczu jako taniego wzruszenia. Piotr zobaczył prawdę o własnej niewierności. Skrucha zaczęła się tam, gdzie skończyła się pewność, że poradzi sobie sam.

Zaparcie się Piotra było ciężkim upadkiem. Ewangelia nie próbuje go pomniejszać, choć Piotr stanie się jednym z najważniejszych świadków Zmartwychwstałego i otrzyma odpowiedzialność za wspólnotę Kościoła. Pismo Święte nie usuwa wstydliwego rozdziału z jego historii. Pokazuje natomiast, że grzech nie musi mieć ostatniego słowa, gdy winny przyjmuje prawdę i pozwala Chrystusowi się odnaleźć.

Nad Jeziorem Tyberiadzkim Piotr otrzymał szansę powrotu

Po zmartwychwstaniu Jezus spotkał uczniów nad Jeziorem Tyberiadzkim. Po wspólnym posiłku trzykrotnie zapytał Piotra, czy Go miłuje. Trzy pytania naturalnie przywołują trzy zaparcia, choć Ewangelia nie opisuje tej rozmowy jako prostego rachunku: jedna odpowiedź za jedną zdradę.

Piotr nie odpowiada już dawną przechwałką. Nie zapewnia, że okaże się wierniejszy od pozostałych. Za trzecim razem mówi: „Panie, Ty wszystko wiesz, Ty wiesz, że Cię kocham”. Opiera odpowiedź na wiedzy Jezusa, a nie na własnej pewności.

Po każdym wyznaniu miłości Chrystus powierza mu troskę o swoje owce. Przebaczenie nie zamyka Piotra w przeszłości. Przywraca go do relacji i posyła do służby. Apostoł nie ma skupiać się bez końca na sobie. Ma troszczyć się o ludzi należących do Chrystusa.

Jezus nie mówi, że wcześniejsza zdrada była nieważna. Nie przekonuje też Piotra, że jego dobre intencje wystarczą. Prowadzi go przez prawdę o miłości, która będzie musiała wyrazić się w wierności i oddaniu życia.

Dlaczego Jezus powierzył Piotrowi tak wielką odpowiedzialność?

Jeszcze przed męką Chrystus powiedział Piotrowi, że na tej skale zbuduje swój Kościół, i przekazał mu klucze królestwa niebieskiego. Modlił się również, aby jego wiara nie ustała, a po nawróceniu polecił mu umacniać braci. Po zmartwychwstaniu powierzył mu pasterską troskę o owczarnię.

W tych słowach Kościół katolicki rozpoznaje szczególną misję Piotra w gronie Apostołów oraz fundament posługi jego następców, biskupów Rzymu. Piotr bywa dlatego nazywany pierwszym papieżem, choć współczesny sposób sprawowania urzędu papieskiego kształtował się w historii Kościoła.

Wybranie Piotra nie oznaczało, że od tej chwili każda jego osobista decyzja była doskonała. Dzieje Apostolskie ukazują jego odwagę po Pięćdziesiątnicy, nauczanie i przewodzenie pierwszej wspólnocie. List do Galatów zachowuje jednak także opis sporu, w którym Paweł otwarcie sprzeciwił się Piotrowi z powodu jego zachowania wobec chrześcijan pochodzenia pogańskiego.

Misja powierzona przez Jezusa nie była nagrodą za nieskazitelność. Była darem i zadaniem. Skałą Kościoła pozostaje przede wszystkim Chrystus, a Piotr ma umacniać braci, strzec jedności i prowadzić owczarnię do Pana, nie do siebie.

Od zalęknionego ucznia do odważnego świadka

Po zesłaniu Ducha Świętego Piotr wystąpił publicznie w Jerozolimie i głosił zmartwychwstanie Jezusa. Ten, który wcześniej wystraszył się pytań na dziedzińcu, przemawiał teraz wobec tłumu i nie wycofał się także wtedy, gdy spotkały go przesłuchania oraz groźby.

Zmiana nie polegała na tym, że Piotr nagle stał się człowiekiem pozbawionym słabości. Działał mocą Ducha Świętego, opierając się na Chrystusie, a nie na porywie własnego temperamentu. Dojrzała odwaga nie była już przechwałką wypowiedzianą przed próbą. Wyrażała się w wierności po doświadczeniu klęski i przebaczenia.

Nowy Testament nie opisuje śmierci apostoła. Starożytna tradycja chrześcijańska wiąże jego ostatnie lata z Rzymem i przekazuje, że poniósł tam męczeństwo podczas prześladowań za panowania Nerona. Późniejsza tradycja mówi o ukrzyżowaniu głową w dół. Ten szczegół nie pochodzi jednak z Ewangelii ani Dziejów Apostolskich.

W liturgii Kościół obchodzi 29 czerwca uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Dwaj różni świadkowie, rybak z Galilei i dawny prześladowca chrześcijan, zostali połączeni w jednym święcie jako filary apostolskiego Kościoła.

Czego uczy historia świętego Piotra?

Życie Piotra odbiera nam dwie wygodne wymówki. Pierwsza brzmi: skoro wierzę i mam dobre zamiary, nie muszę już uważać na własną pychę ani lęk. Piotr kochał Jezusa, a mimo to źle rozumiał Jego drogę, składał zbyt pewne deklaracje i uciekł w chwili próby.

Druga wymówka pojawia się po upadku: skoro zawiodłem, nie mam już prawa wrócić. Spotkanie nad jeziorem przeczy takiemu myśleniu. Chrystus zna zdradę Piotra, ale nie sprowadza go do najgorszej nocy jego życia. Pyta o miłość i ponownie wzywa: pójdź za Mną.

Chrześcijański powrót nie polega na udawaniu, że nic się nie wydarzyło. Obejmuje uznanie winy, przyjęcie przebaczenia i zmianę kierunku. Dla jednych będzie to szczera modlitwa po długim milczeniu, dla innych spowiedź, naprawienie wyrządzonego zła albo cierpliwe odbudowywanie zaniedbanej relacji z Bogiem. Jeśli nie wiemy, od czego zacząć, pomocny może być prosty przewodnik o tym, jak wrócić do Boga po czasie oddalenia.

Piotr nie wrócił po to, by pielęgnować dawny obraz siebie jako najodważniejszego ucznia. Wrócił uboższy o złudzenia, ale gotowy oprzeć się na Chrystusie. Bóg nie nazywa zła dobrem, lecz potrafi podnieść grzesznika i ponownie uczynić jego życie służbą.

Historia świętego Piotra pozostawia nas nad brzegiem jeziora, wobec pytania, którego nie da się zastąpić samą wiedzą religijną: czy kochasz Mnie? Odpowiedź nie musi brzmieć jak dawna obietnica Piotra. Może być pokorna i prawdziwa. Panie, Ty wszystko wiesz.

Najczęstsze pytania o świętego Piotra

Poniższe odpowiedzi porządkują najważniejsze informacje o życiu świętego Piotra, jego upadku, misji w Kościele oraz tradycji dotyczącej jego śmierci.

Jak naprawdę miał na imię święty Piotr?

Święty Piotr miał na imię Szymon. Jezus nadał mu imię Kefas, tłumaczone jako Skała. Grecka forma Petros stała się podstawą polskiego imienia Piotr. Zmiana imienia wskazywała na misję, którą Chrystus powierzył apostołowi.

Ile razy Piotr zaparł się Jezusa?

Piotr trzy razy zaparł się Jezusa w noc Jego pojmania. Wcześniej zapewniał, że jest gotów pójść z Nim nawet na śmierć. Po trzecim zaparciu przypomniał sobie słowa Chrystusa i gorzko zapłakał.

Czy Jezus przebaczył Piotrowi zdradę?

Tak. Po zmartwychwstaniu Jezus spotkał Piotra nad Jeziorem Tyberiadzkim i trzy razy zapytał go o miłość. Następnie ponownie powierzył mu pasterską misję. Ewangelia łączy przebaczenie z prawdą, miłością i odpowiedzialnością za innych.

Czy święty Piotr był pierwszym papieżem?

Kościół katolicki nazywa Piotra pierwszym spośród Apostołów i widzi w powierzonej mu przez Chrystusa misji początek posługi Piotrowej, którą kontynuują biskupi Rzymu. Z tego powodu święty Piotr jest powszechnie nazywany pierwszym papieżem, choć organizacja urzędu papieskiego rozwijała się przez kolejne wieki.

Jak zginął święty Piotr?

Nowy Testament nie opisuje śmierci Piotra. Starożytna tradycja chrześcijańska przekazuje, że poniósł męczeństwo w Rzymie podczas prześladowań za panowania cesarza Nerona. Późniejsza tradycja mówi, że został ukrzyżowany głową w dół.

Kiedy obchodzimy wspomnienie świętego Piotra?

29 czerwca Kościół obchodzi uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła. W kalendarzu liturgicznym występują także inne dni związane z Piotrem, między innymi święto Katedry św. Piotra Apostoła 22 lutego.

Podstawa biblijna i doktrynalna: Mt 16,13-23; Łk 22,31-34.54-62; J 21,15-19; Dz 2,14-41; Katechizm Kościoła Katolickiego, 552-553 i 880-882.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *