Małżeństwo często rozpoczyna się wtedy, gdy zakochanie osiąga największą siłę. Druga osoba wydaje się najważniejsza, najmądrzejsza i najpiękniejsza ze wszystkich. Dwoje ludzi składa sobie przysięgę z przekonaniem, że uczucia, które prowadzą ich do ołtarza, pozostaną równie mocne przez całe życie.
Z czasem zmieniają się jednak nie tylko emocje. Zmieniają się również małżonkowie. Dawny sposób okazywania miłości przestaje wystarczać, pojawiają się odmienne poglądy i niespełnione oczekiwania. Łatwo wtedy pomylić koniec pierwszego zakochania z końcem samej miłości.
Ewangeliczny opis wesela w Kanie pozwala spojrzeć na ten moment inaczej. Wina zabrakło tam, gdzie obecny był Jezus, a jednak wesele się nie skończyło. To, co wyglądało jak zapowiedź końca, stało się początkiem czegoś nowego.
Spis treści
Na weselu był Jezus, a jednak zabrakło wina
Byli tam również Maryja i uczniowie. Wszystko zaczęło się najlepiej, jak mogło. Bóg został zaproszony, ludzie świętowali zawarte małżeństwo, a jednak w pewnej chwili zabrakło wina.
Obecność Jezusa nie sprawiła, że małżonkowie zostali uchronieni przed każdym brakiem. Nie zapobiegła kłopotliwej sytuacji. Sprawiła jednak, że brak wina nie stał się końcem wesela.
Maryja nie powiedziała, że uroczystość się nie udała. Nie oskarżyła gospodarzy, nie szukała winnego i nie ogłosiła końca świętowania. Powiedziała Jezusowi po prostu: „Nie mają już wina”.
W tych kilku słowach można zobaczyć obraz wielu małżeńskich kryzysów. Coś, co wcześniej pojawiało się naturalnie, pewnego dnia zaczyna się kończyć. Ubywa zachwytu, cierpliwości, bliskości albo chęci do rozmowy. Małżonkowie patrzą na puste stągwie i dochodzą do wniosku, że skoro nie czują już tego samego co na początku, musiała skończyć się także miłość.
A przecież nie każdy brak oznacza koniec. Czasami kończy się jedynie to, co miało wystarczyć na pewien etap wspólnej drogi.
Pierwsze wino zakochania
Podczas jednego z kazań usłyszałem o tak zwanym piku zakochania. Ksiądz mówił, że trwa on zazwyczaj dwa albo trzy lata i że właśnie w tym czasie wiele par decyduje się na małżeństwo.
To okres, w którym żona jest dla męża najważniejszą, najmądrzejszą i najpiękniejszą kobietą, jaką spotkał. Podobnie mąż staje się dla żony kimś, przy kim wszystkie wcześniejsze relacje tracą znaczenie. Dwoje ludzi patrzy na siebie i wierzy, że skoro dzisiaj są tak szczęśliwi, będą tak samo patrzeć na siebie już zawsze.
Zakochanie jest dobre. Daje odwagę, żeby komuś zaufać, odsłonić własne życie i podjąć decyzję o wspólnej przyszłości. Pozwala zobaczyć w drugiej osobie dobro, które w zwyczajnym spotkaniu mogłoby pozostać niezauważone.
Pierwsze wino nie jest więc fałszywe. Jest potrzebne, aby wesele mogło się rozpocząć.
Nie może jednak wystarczyć na całe życie. Zakochanie opiera się również na wyobrażeniach. Kochamy prawdziwą osobę, ale widzimy ją jeszcze bez wielu doświadczeń, które dopiero nadejdą. Nie wiemy, jak zmieni ją choroba, rodzicielstwo, brak pieniędzy, odpowiedzialność, rozczarowanie albo upływające lata. Nie wiemy też, jak sami będziemy zachowywać się wtedy, gdy życie przestanie przypominać pierwsze miesiące znajomości.
Ślubujemy miłość osobie, która będzie się zmieniać
W dniu ślubu małżonkowie składają przysięgę jako ludzie, którymi są w tej konkretnej chwili. Przysięga obejmuje jednak również tych, którymi dopiero się staną.
Ślub nie zatrzymuje czasu. Nie chroni przed zmianą poglądów, charakteru ani sposobu przeżywania świata. Nie sprawia, że za dziesięć czy dwadzieścia lat żona nadal będzie tą samą dziewczyną, a mąż tym samym chłopakiem.
Zmiana nie jest wyjątkiem od małżeńskiej drogi. Jest jej częścią.
Kłopot zaczyna się wtedy, gdy jedno z małżonków nadal próbuje kochać dawny obraz drugiej osoby. Patrzy na współmałżonka i szuka kogoś, kto istniał kilkanaście lat wcześniej. Każdą różnicę odbiera jak rozczarowanie, a nowe potrzeby, lęki i przekonania traktuje jak odejście od tego, co zostało obiecane.
Tymczasem małżeńska wierność nie polega na pilnowaniu, aby druga osoba nigdy się nie zmieniła. Wierność oznacza kochanie tej samej osoby również wtedy, gdy nie jest już taka sama.
Przysięga nie brzmi: będę cię kochał, dopóki pozostaniesz człowiekiem, którego widzę dzisiaj. Nie składamy jej własnemu wyobrażeniu. Składamy ją osobie żywej, która będzie dojrzewać, słabnąć, zmieniać zdanie, przeżywać kryzysy i odkrywać siebie w sytuacjach, których w dniu ślubu nie potrafiła przewidzieć.
Dlatego małżeństwo nie może przez całe życie karmić się wyłącznie wspomnieniem pierwszego zakochania. W pewnej chwili potrzebuje nowego wina.
Pokochać tę samą osobę na nowo
Mamy 36 lat. Właśnie zaczęliśmy 19. rok wspólnej drogi.
Moja żona nie jest już tą samą dziewczyną, którą kiedyś pokochałem. Bardzo się zmieniła. Inaczej patrzy na część spraw, inaczej reaguje i nosi w sobie doświadczenia, których wtedy jeszcze nie miała.
Ja także nie jestem tym samym chłopakiem, którego poznała. Życie zmieniało nas oboje, czasami łagodnie, a czasami bardzo boleśnie.
Nie przestałem kochać żony. Musiałem jednak pokochać ją na nowo, już jako kobietę inną niż ta, którą znałem na początku. Gdybym tego nie zrozumiał, prawdopodobnie nie bylibyśmy dzisiaj razem. Nie dlatego, że miłość zniknęła. Mógłbym po prostu bardziej kochać wspomnienie o niej niż ją samą.
Ona musiała zrobić to samo wobec mnie.
Były chwile, gdy brakowało nam pieniędzy. Bywało, że problemy piętrzyły się tak bardzo, że odbierały ochotę na życie. Pojawiały się odmienne poglądy i oczekiwania, których nie potrafiliśmy ze sobą pogodzić. Nie zdradziliśmy się, ale sama wierność nie sprawiała, że wszystkie trudności znikały.
Wierność pozostawiała jednak otwarte drzwi. Dzięki niej można było wrócić do rozmowy, spojrzeć na siebie jeszcze raz i zobaczyć nie człowieka z przeszłości, ale tego, który jest obok dzisiaj.
Bóg nie zawsze chroni przed brakiem
Na naszej drodze były Msze Święte i wspólna modlitwa. Były chwile wdzięczności oraz przekonanie, że Bóg prowadzi nas nawet wtedy, gdy sami nie widzimy dalszej drogi.
Przyszła jednak również choroba. Modliliśmy się, lecz nic nie pomagało. Nie otrzymywaliśmy odpowiedzi, na którą czekaliśmy. Pojawiły się momenty odejścia od wiary, bo trudno było nadal ufać Bogu, kiedy kolejne prośby pozostawały bez widocznej odpowiedzi.
Wesele w Kanie przypomina, że zaproszenie Jezusa nie daje gwarancji życia bez braków. Bóg obecny w małżeństwie nie obiecuje, że stągwie zawsze będą pełne.
Jego obecność oznacza coś innego. Kiedy zaczyna brakować sił, nadziei albo pierwszej radości, nie trzeba ukrywać pustki. Można ją nazwać przed Bogiem tak prosto, jak zrobiła to Maryja.
W naszej historii później przyszło wspólne dziękowanie. Nie dlatego, że zrozumieliśmy sens wszystkich trudnych chwil. Nie otrzymaliśmy odpowiedzi na każde pytanie. Dziękowaliśmy za to, że możemy dalej iść z Bogiem.
Wiara wróciła. W małżeńskiej miłości nie było takiego samego zerwania. Było raczej szukanie nowego języka dla uczucia, które nie zniknęło, choć nie mogło już być przeżywane tak samo jak dawniej.
Napełnijcie stągwie wodą
Maryja zwróciła się do sług, aby zrobili wszystko, cokolwiek Jezus im powie. Chrystus polecił im napełnić stągwie wodą. Napełnili je aż po brzegi.
Nie oni dokonali cudu. Musieli jednak przynieść wodę.
Bóg nie odbiera małżonkom pracy, którą powinni wykonać. Nie rozmawia za nich, nie prosi o przebaczenie w ich imieniu i nie podejmuje za nich decyzji o wierności. Małżonkowie przynoszą to, co mają: próbę rozmowy, wspólną modlitwę, gotowość do przebaczenia, szukanie pomocy i decyzję, aby jeszcze raz zobaczyć w drugiej osobie kogoś więcej niż źródło rozczarowania.
Czasami wszystko to przypomina zwykłą wodę. Nie ma smaku pierwszego zakochania. Nie wywołuje wzruszeń. Jest codzienne, mozolne i pozbawione romantycznej oprawy.
Właśnie tę wodę Chrystus może przemienić.
Sakrament małżeństwa nie zatrzymuje małżonków w dniu ślubu. Chrystus pozostaje z nimi również później i daje łaskę potrzebną do podnoszenia się, przebaczania oraz odnawiania przysięgi w zwyczajnym życiu.
Nie chodzi o ciągłe odtwarzanie pierwszych emocji. Nowe wino nie jest kopią starego. Ma inny smak, ponieważ powstało po latach poznawania swoich słabości, przeżywania rozczarowań i podejmowania kolejnych decyzji o pozostaniu razem.
Dobre wino może pojawić się później
Starosta weselny był zdziwiony, że dobre wino zachowano aż do tej chwili. Zwyczajny porządek został odwrócony. To, co lepsze, nie pojawiło się na początku, ale później.
W małżeństwie również można uwierzyć, że najpiękniejsze było tylko to, co już minęło. Pierwsze spotkania, rozmowy do późnej nocy, zaręczyny, ślub i przekonanie, że druga osoba nie ma żadnych wad, których nie dałoby się pokochać.
Dojrzała miłość smakuje inaczej. Widzi słabości, zna bolesne słowa, pamięta okresy milczenia i nie udaje, że nic się nie wydarzyło. Nadal jednak potrafi wybrać tę samą osobę.
Pierwsze wino pozwala się w kimś zakochać. Późniejsze pozwala kochać go takim, jakim stał się naprawdę.
Nie wiemy, co będzie za pięć, dziesięć albo dwadzieścia lat. Nie znamy jeszcze przyszłych wersji samych siebie. Mamy jednak w sobie oparcie, miłość i świadectwo trwałego małżeństwa. Wiemy, że można pokochać tę samą osobę na nowo, nie przestając jej wcześniej kochać.
Kana Galilejska pozostawia małżonkom nadzieję, że pustka nie zawsze oznacza koniec wesela. Czasami mówi jedynie, że pierwsze wino już nie wystarcza.
Jeśli któregoś dnia znów go zabraknie, czy potrafimy przynieść Chrystusowi wodę i pozwolić, aby nadał naszej miłości nowy smak?
Podstawa biblijna i doktrynalna: J 2,1-11; Mt 19,4-6; KKK 1641-1648; Benedykt XVI, przemówienie do uczestników spotkania Retrouvaille, 26 września 2008 r.



